Rząd przyjął 20 października 2026 roku projekt zmian w przepisach o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Według projektu za zagospodarowanie części starych paneli fotowoltaicznych ma płacić ich użytkownik, a nie producent, jeśli nie jest to sprzęt dla gospodarstw domowych. Zmiany dotyczą więc głównie firm, a mieszkańcy oddający elektrośmieci nie dostają nowych obowiązków.
Dokument oznaczony numerem UC97 jest projektem rządowym, a jego wnioskodawcą jest Minister Klimatu i Środowiska. Zmiany wymagają jeszcze uchwalenia przez Sejm i Senat oraz podpisu Prezydenta. To na razie zapowiedź, a nie obowiązujące prawo.
Projekt zmienia ustawę o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz trzy inne: o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji i o odpadach.
Oddawanie elektrośmieci: co zmieni się dla mieszkańców?
Projekt nie zmienia zasady podziału obowiązków między podmiotem wprowadzającym sprzęt do obrotu a właścicielem zużytego sprzętu. W opisie projektu czytamy: „sama zasada formalnego podziału obowiązków jest utrzymana, ale zmianie i doszczegółowieniu ulegają daty graniczne”.
Dla mieszkańca oznacza to brak nowych obowiązków przy oddawaniu starych urządzeń. Zmiany dotyczą głównie przedsiębiorców i użytkowników sprzętu innego niż przeznaczony dla gospodarstw domowych.
Zasady oddawania sprzętu opisuje strona o pojemniku na elektrośmieci. Jeśli zepsuła się drobna elektronika, wskazówki znajdziesz na przykładzie tego, gdzie wyrzucić suszarkę do włosów.
Stare panele fotowoltaiczne: zapłaci użytkownik, nie producent
Najważniejsza zmiana dla firm dotyczy finansowania zagospodarowania starych urządzeń. Według projektu użytkownik sprzętu innego niż przeznaczony dla gospodarstw domowych ma finansować zagospodarowanie odpadów z paneli fotowoltaicznych wprowadzonych do obrotu od 13 sierpnia 2005 roku do 31 grudnia 2015 roku.
Taka sama zasada ma obowiązywać w przypadku innego sprzętu wprowadzonego do obrotu od 13 sierpnia 2005 roku do 31 grudnia 2017 roku. Wprowadzający sprzęt zostaje z tego obowiązku zwolniony.
Rozwiązanie wiąże się z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-181/20 z 25 stycznia 2022 roku. Trybunał unieważnił obciążenie producentów kosztami odpadów z paneli fotowoltaicznych wprowadzonych do obrotu w latach 2005–2012. Powód: przepis działał wstecz bez uzasadnienia.
Zagraniczne firmy i autoryzowany przedstawiciel w kolejnych ustawach
Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zna już instytucję autoryzowanego przedstawiciela. Nie ma jej natomiast w ustawie o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi ani w ustawie o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.
Projekt wprowadza ją do obu ustaw, wzorując się na przepisach o elektrośmieciach. Dzięki temu zagraniczne firmy będą mogły wyznaczyć podmiot odpowiedzialny za ich obowiązki w Polsce.
W lutym 2024 roku Komisja Europejska skierowała do Polski zarzuty nieprawidłowego wdrożenia art. 8a ust. 5 akapit trzeci dyrektywy 2018/851. Dotyczyły braku takiej instytucji w ustawach odpadowych. Projekt ma ten zarzut usunąć.
To zmiana adresowana do przedsiębiorców, nie do mieszkańców.
Dyrektywa 2024/884: termin na wdrożenie już minął
Projekt wdraża dyrektywę (UE) 2024/884 z 13 marca 2024 roku, która zmienia dyrektywę 2012/19/UE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Została przyjęta w reakcji na wspomniany wyrok TSUE.
Państwa członkowskie miały wprowadzić potrzebne przepisy do 9 października 2025 roku. Ten termin upłynął, więc Polska jest spóźniona z wdrożeniem dyrektywy.
Do czasu uchwalenia ustawy obowiązują dotychczasowe przepisy
Przyjęcie projektu przez rząd nie oznacza jeszcze zmiany prawa. Do czasu uchwalenia ustawy zasady oddawania zużytego sprzętu pozostają takie same.
Ogólne zasady podziału odpadów w domu opisuje przewodnik po kolorach pojemników do segregacji.
Źródła
- Komunikat Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – decyzje Rady Ministrów z 20 października 2026 roku
- Komunikat Ministerstwa Klimatu i Środowiska
- Opis projektu ustawy o zmianie ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz niektórych innych ustaw (UC97)
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/884 z 13 marca 2024 roku
- Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-181/20 z 25 stycznia 2022 roku
