Budzisz się rano, wychodzisz do ogrodu, a przy płocie leży sterta worków z odpadami. Albo sąsiad regularnie przerzuca gałęzie na twoją stronę, bo “i tak masz miejsce”. Brzmi znajomo? Podrzucanie śmieci na cudzą nieruchomość to nie tylko chamstwo – to wykroczenie, za które sprawca może zapłacić grzywnę nawet do 5000 złotych. Sprawdźmy, co mówią przepisy i jak skutecznie bronić swojej posesji.
Co mówi kodeks wykroczeń o podrzucaniu odpadów
Przepisy są jednoznaczne. Zgodnie z art. 154 § 2 kodeksu wykroczeń, kto wyrzuca na nienależący do niego grunt polny kamienie, śmieci, padlinę lub inne nieczystości, podlega karze grzywny do 1000 złotych lub karze nagany. Ale to nie jedyna podstawa prawna – art. 145 kodeksu wykroczeń obejmuje szersze pojęcie zaśmiecania, w szczególności gdy ktoś zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca dostępne dla publiczności, w tym drogę, trawnik lub zieleniec. W takich przypadkach grzywna może sięgnąć nawet 500 złotych, a przy uporczywym działaniu – znacznie więcej.
Co istotne, sądy interpretują te przepisy dość szeroko. W wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z 20 maja 2021 r. stwierdzono, że czyn obejmujący obok zaśmiecania również wylanie różnego rodzaju nieczystości stanowi wykroczenie prowadzące do zabrudzenia cudzej nieruchomości. Wyrzucanie odpadów w niedozwolonych miejscach jest ścigane niezależnie od tego, czy chodzi o dzikie wysypiska śmieci, czy pojedyncze worki przerzucone przez płot.
Jakie kary grożą za wyrzucanie śmieci na cudzą działkę
Sprawca nielegalnego podrzucenia odpadów może zostać ukarany na kilka sposobów. Strażnik miejski lub policjant ma prawo wystawić mandat karny, ale może też skierować sprawę do sądu. Kary wynikające z kodeksu wykroczeń to grzywna od 20 do 5000 złotych – w zależności od skali czynu i okoliczności. W skrajnych przypadkach, przy uporczywym działaniu, możliwa jest nawet kara aresztu do 30 dni.
To jednak nie wszystko. Zgodnie z art. 79b ust. 2 pkt 1 ustawy o odpadach, kto wbrew przepisom składuje lub magazynuje odpady, podlega karze pieniężnej nakładanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Tutaj stawki są znacznie wyższe i mogą sięgnąć nawet 10 000 złotych – szczególnie gdy chodzi o odpady budowlane czy niebezpieczne.
Kto odpowiada za uprzątnięcie śmieci
Tu pojawia się bolesna prawda, obowiązek ustalenia sprawcy ciąży jednak na właścicielu działki. Dopóki nie wskażesz winnego, to ty jako właściciel posesji możesz zostać zobowiązany do uprzątnięcia odpadów. Gmina ma prawo wszcząć postępowanie administracyjne i nakazać usunięcia odpadów – dlatego tak ważne jest szybkie działanie i zbieranie dowodów.
Jeśli jednak uda się ustalić sprawcę, ponosi on pełną odpowiedzialność. Oprócz grzywny sąd może zobowiązać go do przywrócenia terenu do poprzedniego stanu na własny koszt.
Jak zgłosić podrzucanie śmieci i zabezpieczyć dowody
Gdy ktoś wyrzuca śmieci na twoją działkę, należy zapisać jak najwięcej informacji identyfikujących sprawcę. Pomocne może być również precyzyjne podanie godziny i miejsca zdarzenia. Nagrania z monitoringu to najlepszy dowód – chociażby rejestracja samochodu lub wizerunek osoby podrzucającej worki.
Gdzie zgłosić sprawę?
- Policja lub straż miejska – przyjmują zgłoszenia o wykroczeniach; możesz zgłosić na policję lub straż miejską osobiście, telefonicznie lub przez internet
- Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa – informacje o nielegalnych wysypiskach można przekazywać również za pomocą aplikacji
- Urząd gminy – jeśli sąsiad nie reaguje na upomnienia, gmina może wszcząć postępowanie w sprawach o wykroczenia
Jeśli na podstawie monitoringu ustaliłeś tożsamość sprawcy, dołącz nagranie do zgłoszenia. Im więcej konkretów, tym większa szansa na skuteczne postępowanie.
Jak zapobiegać podrzucaniu odpadów
Właściciel nieruchomości ma kilka opcji ochrony działki przed nielegalnymi “prezentami”. Monitoring z widoczną kamerą często działa odstraszająco. Solidne ogrodzenie utrudnia fizyczne przerzucenie worków. A jeśli problem się powtarza – warto porozmawiać z sąsiadami lub zarządcą drogi, bo czasem śmieci podrzucają przypadkowi kierowcy, nie mieszkańcy okolicy.
Pamiętaj też o legalnych sposobach pozbywania się odpadów. PSZOK przyjmuje bezpłatnie większość problematycznych odpadów – od gruzu po elektrośmieci. A jeśli nie wiesz, gdzie wyrzucić konkretny przedmiot, skorzystaj z wyszukiwarki Gdzie Wyrzucić, zamiast ryzykować mandat.
