System kaucyjny działa w Polsce od października 2025 roku. Po pierwszym roku jego funkcjonowania pojawiają się pytania o przyszłość obowiązujących stawek. Choć prawo dopuszcza ich podniesienie, nie oznacza to, że taka decyzja już zapadła.
Warto więc sprawdzić, ile wynosi kaucja, kto może ją zmienić i jakie rozwiązania rzeczywiście zapowiada resort klimatu.
Kaucja za butelki może wynosić nawet 2 zł. Takie są przepisy
Obecnie wysokość kaucji zależy od rodzaju opakowania. Stawki określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 2024 roku.
Wynoszą one:
- 50 groszy – za jednorazowe butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów;
- 50 groszy – za puszki metalowe o pojemności do 1 litra;
- 1 zł – za szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Nie są to jednak najwyższe kwoty dopuszczone przez polskie prawo.
Zgodnie z art. 40m ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi maksymalna wysokość kaucji wynosi 2 zł za jedno opakowanie.
Oznacza to, że w przyszłości możliwe byłoby podniesienie obecnych stawek bez zmiany ustawowego limitu. Nie oznacza to jednak, że podwyżka została zaplanowana.
Więcej o zasadach działania systemu można przeczytać w naszym przewodniku po systemie kaucyjnym w Polsce.
Czy kaucja wzrośnie w 2027 roku? Na razie nie ma takiej decyzji
Pod koniec października pojawiły się publikacje dotyczące możliwości zwiększenia wysokości kaucji za opakowania.
Warto jednak odróżnić możliwość wynikającą z przepisów od rzeczywistych planów legislacyjnych.
Na początku listopada 2026 roku nie ma potwierdzonej decyzji o podniesieniu kaucji ani oficjalnej daty wprowadzenia wyższych stawek.
Nie wskazano również projektu rozporządzenia, który przewidywałby zmianę obecnych kwot.
Dla konsumentów oznacza to, że na razie nic się nie zmienia. Za butelkę PET lub puszkę nadal pobierane jest 50 groszy, a za szklaną butelkę wielokrotnego użytku – 1 zł.
Ewentualna podwyżka wymagałaby formalnej zmiany przepisów.
Kto może podnieść kaucję? Sklepy nie decydują o jej wysokości
Wysokości kaucji nie ustalają samodzielnie sklepy, producenci napojów ani operatorzy automatów do zwrotu opakowań.
Zgodnie z ustawą konkretne stawki określa minister właściwy do spraw klimatu w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z ministrami odpowiedzialnymi za finanse publiczne i gospodarkę.
Przy ich ustalaniu należy uwzględnić m.in. potrzebę zachęcania konsumentów do zwrotu opakowań oraz społecznie akceptowalny poziom kaucji.
To istotne rozróżnienie.
Podniesienie kaucji z 50 groszy do 1 zł lub 2 zł nie wymagałoby zmiany ustawy. Wystarczyłaby zmiana rozporządzenia.
Natomiast wprowadzenie stawki wyższej niż 2 zł wymagałoby wcześniejszego podniesienia ustawowego limitu.
Sama możliwość prawna nie oznacza jednak, że resort zamierza z niej skorzystać.
Bony z automatów ważne przez 90 dni? Taką zmianę zapowiada ministerstwo
Choć nie ma potwierdzonej decyzji o podwyżce kaucji, Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada inne zmiany dotyczące funkcjonowania systemu.
Jedna z nich ma wydłużyć ważność bonów wydawanych przez automaty do zwrotu opakowań z 30 do 90 dni.
Dla osób korzystających z butelkomatów oznaczałoby to więcej czasu na wykorzystanie otrzymanego bonu.
Przykładowo, jeśli ktoś oddaje opakowania podczas okazjonalnych zakupów, nie musiałby wracać do sklepu tak szybko, aby zrealizować dokument.
Warto jednak pamiętać, że jest to na razie zapowiedź zmiany legislacyjnej, a nie obowiązujące prawo.
Nie podano jeszcze terminu jej wejścia w życie.
Przed oddaniem opakowań do automatu warto sprawdzić zasady realizacji bonów obowiązujące w danym sklepie.
Polacy oddali już ponad 5 miliardów opakowań
System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 roku i obejmuje coraz większą liczbę opakowań wprowadzanych na rynek.
Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska podsumowujących pierwszy rok funkcjonowania systemu zwrócono ponad 5 miliardów opakowań.
Resort informował również o ponad 65,5 tysiąca punktów zwrotu działających na terenie kraju.
To pokazuje skalę systemu, który w ciągu pierwszego roku stał się częścią codziennych zakupów wielu konsumentów.
Ministerstwo przypomina także, że nieodebrana kaucja może być przeznaczana wyłącznie na funkcjonowanie systemu kaucyjnego.
Nie jest to jednak informacja o planowanej zmianie wysokości stawek.
Czy do zwrotu butelki potrzebny jest paragon?
Nie. Aby odzyskać kaucję za opakowanie objęte systemem kaucyjnym, nie trzeba przedstawiać paragonu.
Butelkę lub puszkę można oddać w odpowiednim punkcie zbiórki, nawet jeśli napój został kupiony w innym sklepie.
Najważniejsze, aby opakowanie miało właściwe oznaczenie systemu kaucyjnego.
Zwrot kaucji przysługuje za opakowania oznaczone znakiem „KAUCJA”.
Warto również pamiętać, że kaucja jest doliczana do ceny napoju podczas zakupu.
Jeżeli napój kosztuje 4 zł, a kaucja wynosi 50 groszy, przy kasie zapłacimy łącznie 4,50 zł. Po zwrocie opakowania odzyskamy pobraną kwotę.
Informacja o wysokości kaucji powinna być widoczna przy cenie produktu, a jej pobranie można sprawdzić na paragonie.
Co zrobić, jeśli butelkomat nie działa?
Awaria automatu nie oznacza, że konsument traci prawo do odzyskania kaucji.
Jeśli sklep jest zobowiązany do przyjmowania opakowań objętych systemem, powinien zapewnić możliwość ich zwrotu również wtedy, gdy automat jest niesprawny.
Szczegółowo wyjaśniamy to w poradniku: Butelkomat nie działa? Sklep i tak musi zwrócić kaucję.
Gdzie wyrzucić butelki i puszki bez znaku kaucji?
Nie każde opakowanie po napoju jest objęte systemem kaucyjnym.
Jeśli butelka lub puszka nie ma oznaczenia „KAUCJA”, należy postępować zgodnie z zasadami segregacji odpadów.
- Butelki PET i puszki metalowe bez znaku kaucji – do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.
- Szklane butelki i słoiki nieobjęte systemem kaucyjnym – do zielonego pojemnika na szkło.
W przypadku opakowań objętych systemem kaucyjnym najlepiej oddać je do punktu zwrotu, aby odzyskać pobraną wcześniej kwotę.
W naszej wyszukiwarce można również sprawdzić, gdzie wyrzucić plastikową nakrętkę od butelki oraz gdzie wyrzucić kapsel.
Czy kaucja za opakowania wzrośnie? Na razie obowiązują dotychczasowe stawki
Polskie przepisy dopuszczają ustalenie kaucji na poziomie do 2 zł za opakowanie. Nie oznacza to jednak, że od 2027 roku konsumenci zapłacą więcej.
Na początku listopada 2026 roku obowiązują dotychczasowe stawki: 50 groszy za butelki PET i puszki oraz 1 zł za szklane butelki wielokrotnego użytku.
Ich ewentualne podniesienie wymagałoby zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska.
Na razie resort zapowiada inne rozwiązanie – wydłużenie ważności bonów wydawanych przez automaty kaucyjne do 90 dni.
Jeśli pojawi się oficjalny projekt podwyżki stawek, będzie można wskazać proponowane kwoty oraz termin ich ewentualnego wprowadzenia.
Źródła
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – „Pytania i odpowiedzi o systemie kaucyjnym”.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 2024 r. w sprawie wysokości kaucji (Dz.U. 2024 poz. 1046).
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – art. 40m.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska – „5 mld opakowań w 12 miesięcy”.
